Wiedza logopedów i nauczycieli śpiewu nt. [nazwa*] – rzadkiego zaburzenia głosu

Kierownik projektu dr Kamil Jaros

Konkurs: MINATURA

Czas trwania: 2025-2026

Streszczenie:

Celem planowanego badania pilotażowego jest uzyskanie informacji o zakresie wiedzy logopedów i nauczycieli śpiewu nt. [nazwa*] – rzadkiego zaburzenia głosu. Dzięki projektowanym badaniom, byłoby możliwe zgromadzenie wiedzy dającej podstawy do zaplanowania badań właściwych oraz wprowadzenie pojęcia oraz problematyki [nazwa*] do polskiej logopedii i pedagogiki wokalnej. Zaburzenia głosu stanowią ryzyko zawodowe zwłaszcza u osób posługujących się głosem profesjonalnie (np. wokalistów czy aktorów). Po otrzymaniu diagnozy lekarskiej znacząca część terapii głosu spoczywa na logopedach lub nauczycielach śpiewu, którzy powinni dysponować wiedzą umożliwiającą skuteczną pomoc. Tymczasem [nazwa*] (jeszcze nierozpoznawane przez lekarzy w Polsce) to rzadki i trudny do zdiagnozowania rodzaj ogniskowej dystonii krtani (specyficznej dla zadania), której objawy w postaci chrypki/załamywania głosu/przerw fonacyjnych uwidaczniają się wyłącznie podczas śpiewu, często w określonym zakresie częstotliwości dźwięku, podczas gdy w trakcie mówienia fonacja jest prawidłowa. Przyczyną są mimowolne skurcze mięśni prowadzące do utraty kontroli nad głosem. Od pierwszych doniesień z 2006 r. w literaturze światowej opisano jedynie 19 przypadków z [nazwa*]. W USA opracowano wstępne kryteria różnicujące [nazwa*] od innych zaburzeń głosu czy braku techniki wokalnej. W Europie poświęcono temu zjawisku tylko jedno badanie, w 2024 r. we Francji. W polskiej literaturze zaburzenie to nie zostało dotąd opisane. Brak wiedzy na ten temat może prowadzić do błędnych diagnoz (postawionych np. jako dysfonia funkcjonalna lub nieprawidłowa technika wokalna), co skutkuje wprowadzeniem nieadekwatnej terapii, ponieważ rehabilitacja osób z [nazwa*] powinna różnić się od postępowania w przypadku innych zaburzeń głosu. Pacjenci często przez wiele lat są błędnie rehabilitowani za pomocą standardowych metod terapii głosu lub lekcji śpiewu ukierunkowanych na poprawę techniki wokalnej, co nie przynosi efektów, a wręcz może pogłębiać zaburzenie poprzez uruchomienie strategii kompensacyjnych. Nieskuteczna terapia może oznaczać koniec kariery zawodowej osoby śpiewającej. Hipoteza badawcza zakłada, że logopedzi i nauczyciele śpiewu nie posiadają wiedzy nt. [nazwa*], gdyż zaburzenie to jest niezwykle rzadkie, nieznane w polskim dyskursie naukowym i wymaga dalszych badań. Efektami działania badawczego będzie wstępne rozpoznanie poziomu wiedzy logopedów oraz nauczycieli śpiewu w zakresie [nazwa*], a także empiryczna weryfikacja hipotezy o braku rozpoznawalności tego zaburzenia w Polsce. Przyczyni się to do poszerzenia tego obszaru badawczego, wprowadzając problem [nazwa*] do polskiej logopedii oraz pedagogiki wokalnej. Projekt pozwoli na przygotowanie gruntu pod przyszłe, interdyscyplinarne badania, których wyniki wypełnią istotną lukę również w międzynarodowej literaturze naukowej. Planowane działanie ma charakter ciągły i stanowi element szerszego kontinuum moich badań nad [nazwa*], które rozpocząłem w 2023 r. od etapu analiz klinicznych prowadzonych w Michigan State University (USA), skąd pozyskano próbkę głosu osoby z [nazwa*].

Całkowity koszt projektu: 49 936zł

*nazwa usunięta do czasu zakończenia badania